این هواشناسی مستقل است

باد زمینگرد باد گرادیان تغییرات قائم جو

نویسنده :علیرضا دادگر

باد زمینگرد

در هواسپهر باد زمینگرد و باد شیو  ، به موازات خطوط فشار (اگر نقشهای فشار تراز دریا مد نظر است)  یا خطوط ژئوپتانسیل (اگر روی نقشه های ژئوپتانسیل کار می کنیم) می وزند. تفاوت این دو باد در این است که باد زمینگرد از ترازمندی (تعادل) نیروی شیو فشار و  اثرکوریولیس (نیروی کوریولیس*)پدید می آید اما در باد شیو گذشته از این دو نیرو، نیروی گریز از مرکز نیز دخالت دارد. چون در در ترازهای نزدیک به سطح زمین نمی توان از اصطکاک چشم پوشی کرد این بادها برای ترازهای بالایی هواسپهر مطرح هستند وبرای  ترازهای پایینی مطرح نمی باشند 


باد گرادیان

در بسیاری از حالات حرکت هوا در امتداد همفشار مستقیم اتفاق نمی‌افتد. چنانچه حرکت هوا بدون اصطکاک واقعی با سرعت ثابت باشد، در اینصورت آن را جریان گرادیان گویند. در واقع جریان گرادیان در هر نقطه بر خط همفشار مماس است. سرعت این جریان در عرض جغرافیایی معین و گرادیان فشار مشخص را سرعت باد گرادیان می نامند. در واقع ممکن است فقط در یک نقطه منفرد بر روی خط همفشار یا در طول یک مسیر طولانی جریان گرادیان وجود داشته باشد. در حالت اول جهت جریان گرادیان بر خط همفشار فقط در همان نقطه مماس است. در حالت دوم که جریان گرادیان در طول یک مسیر وجود دارد بایستی خطوط همفشار با زمان تغییر نکنند و در اینصورت گرادیان در امتداد خط همفشار جهتی دارد که همواره و در هر نقطه بر آن مماس است. 



اثر گرادیان فشار


هرچه نیروی گرادیان فشار بیشتر باشد ، اثر آن نیز به همان اندازه بزرگتر  خواهد بود 
این نیرو در جهت عمود بر خطوط هم فشار اثر می گذارد،  وبه همین جهت ،در داخل توده های هوا در جهت گرادیان فشار از پرفشار به طرف کمفشار  واز کوتاه ترین راه جریان هوا بوجود می اید 
به بادهایی که تحت تاثیر این نیرو درجهت گرادیان فشار می وزند ، بادهای آژئوستروفیک می گویند.

منطقه انتشار این چنین بادهایی  محدود است .در حقیقت بعضی باد های محلی نظیر بادهای کوه ودشت وحرکات کوچک عروجی شکل هوا در روی خشکی ویابادهای ساحلی دارای خصوصیات آژئوستروفیک می باشند 


تغییرات قائم فشار جو

فشار هوا با افزایش ارتفاع سطح کاهش می یابد و در ارتفاع 5000 متری به نصف فشار سطح دریا می رسد
به طور تقریبی می توان گفت که فشار هوا در هر 275متر ارتفاع به نسبت تصاعد هندسی با قدر مطلب یک سی ام 
کاهش می یابد
همچنین فشار هوا با چگالی هوا -درجه حرارت و نیروی جاذبه زمین در ارتباط است 


دانشنامه هواشناسی
رده ها :هواشناسی - آموزش هواشناسی - هواشناسی عمومی - اطلاعات هواشناسی


نوع مطلب : آموزش هواشناسی 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات()